Muziek is de kleinste gemene deler van de zwarte scene. Het vormt de ingang en draagt alle sub-scènes die zich in de loop van de decennia hebben gevormd in het zwarte samenleven. Er is niet één muziekstijl. De overeenkomst ligt in het belang van muziek. Het wordt niet gezien als recreatief plezier of achtergrondmuziek, maar als een belangrijke uitlaatklep om gedachten en emoties te uiten. De songteksten spelen vaak een grote rol. Ze gaan ook in op donkere gevoelens, transporteren maatschappijkritiek of bieden ruimte om aan de werkelijkheid te ontsnappen.
Het begin daarvan werd gemaakt door de post-punk, die zich ontwikkelde uit de punk. Het brak niet alleen muzikaal met de traditionele muziekstijlen. De emoties die werden getransporteerd waren ook anders dan de ideale wereld van de populaire muziek. De punkers hadden de harmonie al doorbroken, maar in de post-punk voegden melancholie, angst en kilte zich bij de woede.
Daaruit ontstonden heel verschillende muziekstijlen, die vandaag de dag nog steeds worden aangevuld. Het ligt in de aard der dingen dat er geen naam is voor een ontwikkeling in de loop van haar ontstaan. Classificaties worden achteraf gemaakt en zijn daarom vaak niet erg nauwkeurig. Zelfs de betrokken bands zijn het niet altijd eens met de categorisering. Gothic icoon Robert Smith van The Cure, bijvoorbeeld, liet in een interview weten dat hij zichzelf of zijn band nooit tot de Gothic scene rekende. Muziekjournalisten en fans zijn het daar niet mee eens. Je kunt het niet iedereen naar de zin maken. Maar er zijn een paar hoekstenen voor de muziekgenres van de zwarte scene. Hier zijn er enkele van.
Post Punk
Siouxsie and the Banshees drukten hun stempel op de post-punk in het begin van de jaren 80. Zangeres Siouxsie Sioux wist voor haar band niemand minder dan Robert Smith te rekruteren, die later met zijn band The Cure instrumenteel was in de ontwikkeling van de zwarte scene. Zijn make-up, kapsel en kledingstijl werden gekopieerd en geïndividualiseerd door de wavers en goths van die tijd. Collega post-punk artiesten waren ook bands als Gang of Four, Joy Division of Talking Heads. De muzikanten pikten punkelementen op, maar wilden meer inhoud en gaven de muziekstijl daarom een nieuwe richting met andere instrumenten, akkoorden en teksten. Punk wilde vernietigen, post-punk wilde bekritiseren, provoceren en zijn eigen toekomst vormgeven - graag ook door grieven aan te kaarten.
Zoals altijd op het gebied van muziek zijn geleerden het niet helemaal eens over wat er allemaal bij post-punk hoort. Velen rekenen ook de New Wave, die poppy klonk, tot post-punk. Misschien kan post-punk gewoon gezien worden als een soort muziekgenre zonder dictaten. De bands probeerden van alles uit, brachten platen uit op kleine en onafhankelijke labels en veroverden de wereld vanuit de underground.
Gotische rock
Gothic rock domineerde de zwarte scene in de jaren 80 samen met new wave. Bands als The Cure, Bauhaus of zelfs The Sisters of Mercy zijn ontstaan uit of gebaseerd op de post-punk scene. Zelfs de toen nog magere muziekprogramma's op radio en televisie toonden video's van deze bands. Een sjabloon voor de Gothic scene die in de jaren '80 samenkwam en zijn duistere helden vierde. Zelfs de term "gothic" kwam figuurlijk uit de post-punk, want de bassist van Siouxsie and the Banshees gaf een van de albums van de band deze benaming. Omdat de term vaker werd genoemd, werd hij uiteindelijk overgenomen. De nieuwe gothic scene was echter hanteerbaar en dus zag men de muzikanten over bands heen spelen. Ze produceerden soms post-punk, soms gothic rock en experimenteerden op vele niveaus. Typische Gothic Rock nummers zijn bijvoorbeeld Bela Lugosi's Dead van Bauhaus, Alice van Sisters of Mercy of Spellbound van Siouxsie and the Banshees. Andere gothic rockbands zijn Fields of the Nephilim, The Mission, The Cult en Rosetta Stone.
Nieuwe golf
Niemand weet echt wat post-punk is, wat gothic rock is en wat new wave is, of dat ze misschien allemaal hetzelfde zijn. Of in ieder geval maken mensen er ruzie over. Als je de term vertaalt, krijg je een "nieuwe muzikale golf" waar je het mee eens kunt zijn. Eind jaren 70 was er tenminste al een compilatie die "New Wave" aankondigde en bands als de Talking Heads, de Ramones en The Damned verenigde. Feit is dat New Wave Punk verving en bands van verschillende richtingen binnenhaalde. De New Romantics met Adam & the Ants of Visage hoorden er net zo goed bij als gothic rockbands, synthpopbands als Duran Duran of delen van EBM-muziek. In Duitsland vierden bands als Fehlfarben, Einstürzende Neubauten en DAF hun successen. Dus als je geen musicoloog bent, gooi je alles wat begin jaren '80 in de zwarte scene te horen was op één hoop onder de term "New Wave". De scene-gangers waren de weifelaars. Met Electro Wave, Cold Wave, Dark Wave en vele andere categorieën kun je de bands muzikaal nog meer onderverdelen.
Synth Pop
Depeche Mode, New Order, OMD, Gary Numan: allemaal hielden ze van hun synthesizers en brachten ze krachtig in hun songs. Er ontwikkelde zich een muziekgenre dat synthpop werd genoemd. De pioniers waren Kraftwerk, die met hun ideeën het nieuwe geluid op het toneel brachten. De muziek was zeer dansbaar, maar ook op de een of andere manier koud en beklemmend. De muziek leek afstand te houden tot de luisteraar. Synthetische soundscapes met bijna emotieloze stemmen hulden de fans in een fascinerend nieuw muzikaal geluid. Elektronische instrumenten waren aan de orde van de dag. Typische bands van het genre waren en zijn bijvoorbeeld de Pet Shop Boys, Visage, Ultravox of New Order en Soft Cell. Bekende nummers die vandaag de dag nog steeds gespeeld worden zijn onder andere "Fade to Grey" van Visage, "Are friends electric" van de Tubeway Army, "Blue Monday" van New Order en "Master and Servant" van Depeche Mode. Later werd het futuristische, koele geluid ontwikkeld tot meer romantische uitlopers van synthpop.
Industrieel
Industrial van de jaren 70 en 80 heeft niets te maken met wat tegenwoordig industriële muziek wordt genoemd. Als je het niet gelooft, kun je luisteren naar nummers van Throbbing Gristle, die destijds het ene na het andere schandaal uitlokten. Industrial was niet alleen een muziekgenre, maar een nieuwe kunstvorm waarin vernietiging en zelfvernietiging hand in hand gingen. Conceptuele en actiekunstenaars traden op met de bands of als band. Daarbij balanceerden ze op de dunne lijn tussen kunst en onverdraagzaamheid. Ze confronteerden het publiek met visuele en muzikale grenservaringen zonder bescherming. De muziek was niet melodieus, maar deed denken aan een agressieve geluidsaanval. Ook in andere opzichten was het oorlogszuchtig en politiek op het toneel. Autoriteiten, politieke rally's en militaire optredens waren te zien. Horror in al zijn vormen werd uitgebuit. Overigens is hier de schermpresentatie, die ook nu nog vaak wordt gebruikt, ontstaan, waarbij films of nieuwsfragmenten worden getoond. Een zeer bekende band uit het genre is Laibach. In het post-industriële werd de muziek dansbaarder en draaglijker.
Electro Wave
New Wave bands die voornamelijk met synthesizers werken vallen in de categorie "Electro Wave". Een zeer bekende vertegenwoordiger is bijvoorbeeld Anne Clark. Andere bands mengden Electro Wave met EBM-invloeden, wat resulteerde in een hard geluid met melodie. Project Pitchfork, bijvoorbeeld, staan hierom bekend. Andere bands uit het genre zijn Frozen Autumn of The Eternal Afflict. Het is echter weer niet duidelijk wat Dark Wave is, en waar de grenzen lopen naar Electro Wave of andere stijlen. Kenmerkend voor de zang van de bands waren en zijn echter nogal harde zanglijnen met maatschappijkritische teksten. Vocale melodieën - zoals in synthpop - zijn zeldzamer.
Neoklassiek
Het genre neoklassiek is vrij nieuw onder de paraplu van zwarte muziekgenres. Het idee was om klassieke muziek aantrekkelijk te maken voor een jonger publiek. Sinds ongeveer 2010 worden musici als Max Richter of ook Jóhann Jóhannson bij dit muziekgenre ingedeeld. In de gothic scene is deze trend vrij zelden vertegenwoordigd en wordt slechts door enkele toegewijden gehoord. Op het WGT in Leipzig worden soms klassieke concerten gehouden voor fans op historische locaties, maar die hebben weinig gemeen met het nieuwe muziekgenre. Critici beschouwen dit muziekgenre als een strategie van de platenmaatschappijen om een tegengif te vinden voor de slappe verkoop van klassieke albums.
Neofolk
Neofolk is momenteel het meest controversiële muziekgenre binnen de gothic scene. Voor sommigen is dit muziekgenre een van de weinige genres met inhoud en muzikale rebellie, voor anderen is neofolk een uiting van rechtse ideologie waarmee men niet geassocieerd wil worden. Veel artiesten in dit genre voelen zich onbegrepen als ze hun muziek verrijken met politieke citaten uit het verleden, het koorddansen met het naziverleden en zich op het podium presenteren in uniformen. Voor hen gaat het meestal om provocatie; zelden zijn er solide verbanden met de rechtse ideologie te leggen. Neofolk ontstond eind jaren '80 in Engeland. De bands Death in June en Sol Ivictus worden beschouwd als de grondleggers van dit muziekgenre, dat zich later ontwikkelde tot een onafhankelijke groep en bands voortbracht als Allerseelen, Blood Axis, Current 93 of Kirlian Camera. De muziek wordt vaak gespeeld met akoestische instrumenten en brengt gitaren, fluiten, violen of drums naar voren, vaak begeleid door synthesizergeluiden.
Nieuwe Duitse doodskunst
De muziek van Neue Deutsche Todeskunst vierde eind jaren 80 groot succes binnen de zwarte scene. Bands als "Das Ich" of "Goethes Erben" mengden elektronische muziek met neo-klassieke, gothic rock en wave en creëerden Duitse, abstracte, poëtische teksten over allerlei morbide thema's, sommige met historische verwijzingen. Het label "Danse Macabre", mede opgericht door Bruno Kramm, onderdeel van de band "Das Ich", zorgde voor een brede verspreiding van de muziek, te beginnen in Zuid-Duitsland.
Maar de markt was snel verzadigd en zo kwam er al in 1994 een einde aan het label, en daarmee aan het muziekgenre. Ook de populaire bands veranderden hun muzikale richting en verdwenen weer van het toneel. In 2005 werd het label "Danse Macabre" weer tot leven gewekt, maar het hield zich vooral bezig met andere muziekgenres en hielp het genre aan een nichebestaan. Als gevolg daarvan gaf Die Neue Deutsche Todeskunst een stem aan een opkomende nieuwe generatie Duitstalige scene-artiesten, zoals de "Fliehende Stürmen", die in de loop der jaren steeds succesvoller werden.
Gothic punk
De term gothic punk ontstond pas in recentere jaren en beschrijft met terugwerkende kracht de vroege fasen van gothic rockbands uit die tijd. Termen als "positieve punk" of "batcave" worden vaak gebruikt om dit muziekgenre te beschrijven. "The Damned, Siouxsie & The Banshees en Joy Division begonnen hun eerste muzikale stappen met punk, voordat ze hun eigen onmiskenbare geluid kregen. Toch bleef de punk oorsprong van sommige bands het doorslaggevende kenmerk in de volgende jaren. "The Southern Death Cult", de "Sex Gang Children" en ook "Alien Sex Fiend" leken punk en gothic rock op een nieuwe en ruige manier te combineren. In die tijd werd vooral de Londense club "Batcave" de muzikale smeltkroes van deze muziekstijl en bracht talloze nieuwe bands voort. Met het einde van de "Batcave" en het vervagen van de punkbeweging verdween ook de gothic punk halverwege de jaren '80 en loste op in gothic rock. Rond de millenniumwisseling kreeg "gothic punk" nieuwe impulsen van bands als "Cinema Strange", die naast de visuele stijl ook de punk van de roots herinterpreteerden. De zogenaamde "Batcave Revival" begon.
Horror punk
Horrorpunk is een muzikale symbiose van hardcore punk en deathrock, verrijkt met rockabilly en surfrock elementen van de vroege jaren 60. Al in 1977 begonnen de "Misfits" punk te combineren met geluiden uit die tijd, terwijl de Cramps uit New York het kruidden met punkrock en garagerock. Thematisch en vooral uiterlijk waren ze gericht op de klassieke B-films en horror trash, d.w.z. horrorfilms met volkomen overdreven enge momenten. Zelfs na 40 jaar is horropunk nog steeds in goede gezondheid en werd verder ontwikkeld door bands als Christian Death of 45 Grave. In de loop van de tijd ging horrorpunk echter steeds meer op in andere muziekgenres zoals horrorbilly of horrorrock, die er bijna volledig in opgingen. De contrabas is vaak bijzonder invloedrijk in deze muziek, die door de slaptechniek een heel eigen dynamiek krijgt. Bands als "Bloodsucking Zombies From Outer Space", "Koffin Kats" of "Kitty in a Casket" zijn nog steeds erg actief en spelen regelmatig concerten. Hoewel de overlappingen met de gothic scene heel duidelijk te zien en te horen zijn, is de volledige en opzettelijke overexcitering van gothic motieven voorbehouden aan de horrorpunk, die soms zelfs afdrijft naar bloederige slapstick.
EBM
EBM is een afkorting van "Electronic Body Music". De naam zegt het al. De liedjes bestaan uit repetitieve sequezerloopjes, stampende en dansachtige ritmes en - vaak door een megafoon geschreeuwde - tekstregels. Op de golf van de opkomende muziekgenres "Post-Punk", "Industrial" en "New Wave" won EBM begin jaren tachtig steeds meer aan belang en resulteerde in 1987 zelfs in een jeugdcultuurscene met een eigen stijl. EBM is altijd dansbaar. De teksten worden meestal duidelijk en heel diep gezongen of gesproken, zelfs geschreeuwd of gebruld. In de begindagen gaf DAF (Deutsch Amerikanische Freundschaft) vorm aan dit genre, voordat "Die Krupps", "Front 242" of Nitzer Ebb nieuwe impulsen gaven en het roer overnamen. Inhoudelijk beperkten ze zich tot het scanderen van leuzen. Vrouwen zijn zelden te vinden op - en voor - het EBM-podium. Kritiek op de maatschappij, religie, politiek of technologie hoort bij veel songteksten, maar niet om een statement te maken of stelling te nemen. Met de opkomst van de techno- en rave-scene begin jaren '90 migreerden ook steeds meer EBMers naar het nieuwe kamp.
Gothic Metal
Gothic metal is een combinatie van twee muziekgenres, dark wave en metal, waarbij het stijlgevende deel uit de metalscene komt. In de metalscene zijn er al verschillende subcategorieën die onafhankelijk zijn en een zwarte houding hebben: Symfonische Metal, Dark Rock of Dark Metal. "Paradise Lost" of "Tiamat" gaven vorm aan het nieuw gecreëerde genre "Gothic Metal", terwijl vele andere bands en metal niches op de Gothic podia kropen. "Gothic metal" werd een verzamelnaam voor verschillende stijlen, zoals symfonische metal, donkere rock of zelfs middeleeuwse rock. Terwijl Type O Negative en HIM gemakkelijk onder deze verzamelnaam kunnen worden geschaard, zouden kenners het veel moeilijker hebben met "Nightwish" of "Epica". Ze zouden veel eerder in de categorie power metal of heavy metal vallen. Gothic metal bracht twee taferelen samen die alleen op het tweede gezicht verschillen. Terwijl de metalhead een energieke relatie met de muziek heeft, is de goth meer een introverte luisteraar.
Nieuwe Duitse hardheid
Nieuwe Duitse Hardness ontwikkelde zich in het midden van de jaren '90 en werd vooral beïnvloed door de band Oomph! die als de grondleggers worden beschouwd. In 1994 vermengden ze pakkende elektronische klanken met hardrockmuziek, voegden memorabele en pakkende teksten toe en vierden de Duitse taal. Terwijl het genre het in het begin alleen moest doen met bands als "Fleischmann" en "Schweisser", veroorzaakte Rammstein in 1997 met hun album Sehnsucht een ware golf van populariteit. Voor sommigen was het slechts de rockversie van de New German Wave, terwijl anderen de nieuwe liefde voor de Duitse taal vierden. Aan het eind van de jaren '90 begonnen platenmaatschappijen massaal acts te werven die tot de succesvolle Neue Deutsche Härte gerekend konden worden. Dus plaatsten ze In Extremo, Subway to Sally en ook Tanzwut in hun portfolio om te voldoen aan de vraag naar Duitse, rocknummers met grove teksten. Rammstein gaf het genre een verdere impuls in populariteit door internationale erkenning. Zij definieerden Neue Deutsche Härte. Met Rammstein werden de teksten dus controversiëler, de uitspraak duidelijker en de rollende "R" werd het handelsmerk van de zang.
Middeleeuwse rots
Middeleeuwse rock combineert historische instrumenten met harde rock en elektronische klanken. De oude teksten gaan over verhalen rond de Middeleeuwen. Enkele zijn ook historisch van aard en worden in het origineel uitgevoerd. Bijvoorbeeld de Merseburger Zaubersprüche van In Extremo. Doedelzakken, shawm, harp, fluit en luit gaan een muzikaal partnerschap aan met drums, keyboard, gitaar en bas. De toneelvoorstelling speelt ook met motieven uit de Middeleeuwen en ze nemen hun toevlucht tot fakkels, vuur en middeleeuwse kleding. Naast In Extremo zijn vertegenwoordigers van het genre onder meer Subway to Sally, Rabenschrey en Tanzwut. Goths bezoeken graag de concerten van middeleeuwse en middeleeuwse rockbands, maar de middeleeuwse scene behoort niet tot de zwarte scene. Middeleeuwse rock en middeleeuwse metal vormen hun eigen niche en hebben niets te maken met de muzikale oorsprong van de goths.
Gothic pop
De gothic scene werd - zoals bijna elke subcultuur - uiteindelijk een goede bron van inkomsten voor de muziekindustrie en de mode, en omgekeerd. De banden van de scene strekten hun voelsprieten uit voorbij de zwarte rand en kregen aanmoedigingen. De mainstream deed zijn intrede in de zwarte muziekwereld. Daarmee ontstonden meer aangename liedjes die klonken als donkere pop of zelfs Duitstalige Schlager. Een uitstekend voorbeeld hiervan was Graf en zijn band Unheilig. Ook Blutengel, In Extremo of Faun zijn herhaaldelijk onderworpen aan felle kritiek binnen de scene omdat ze hun muziek veranderen voor de commercie en platte liedjes aanbieden voor de massa. Zelfs die-hard scene bands als Oomph! durfden de stap naar de mainstream te zetten en deden zelfs mee aan het Bundesvision Songfestival. Bij de Echo Pop awards werden ze echter uitgesloten vanwege hun songteksten.